U bent hier: Home / Toelichting op de thesaurus / Zoeken in de AAT

Zoeken in de AAT

 

klik hieronder op de links voor uitleg over de betreffende zoekfunctionaliteit.

Eenvoudig zoeken

De legenda-termen in de browser

De velden in het detailscherm

De knoppen in het detailscherm

Uitgebreid zoeken

Door de hierarchie browsen

 


  • Eenvoudig zoeken

Als de browser opent dan komt u aanvankelijk in een eenvoudig zoekscherm waar u een Nederlandse zoekterm kunt invullen. Houd er rekening mee dat er standaard rechts getrunceerd wordt. Dat wil zeggen dat er wordt gezocht op de ingetypte term plus alle tekens die daarachter staan. Wanneer bijvoorbeeld wordt gezocht op auto, dan omvat het zoekresultaat ook woorden als auto's, autobiografie, autoshowrooms, etc. In de resultatenlijst vindt u zowel voorkeurstermen als alternatieve termen (equivalent term).
Als u twijfelt over de spelling kunt u gebruik maken van de truncatie van het zoekveld. U kunt bijvoorbeeld op de beginletters van het woord zoeken. (bv.: ‘acces’ voor ‘accessoires’.)
Resultaten van de zoekactie worden onder het zoekscherm gepresenteerd. In het geval van ‘molens’ staat er dat ‘de zoekactie 6 termen heeft opgeleverd’. De gevonden termen worden gepresenteerd in een bepaalde kleur. De kleur geeft de status van een term aan.
 


  • Uitleg van de legenda termen in de browser

Hiërarchie: de hoogste termen in de hiërarchie (boomstructuur) van de thesaurus. Ze fungeren als naam voor een facet (of onderdeel van) en mogen niet gebruikt worden bij het catalogiseren. In het browserscherm van de site herkenbaar aan de paarse kleur en de qualifier{TOPTERM}.Geeft aan dat dit deel uitmaakt van de hiërarchische structuur.

<gidsterm>: groepstermen op het niveau van descriptoren, die niet gebruikt mogen worden voor het catalogiseren. Ze staan tussen < > In de velden 'Soort term' en /of 'Status' staat gidsterm genoteerd.

Voorkeursterm: dit is de term die het concept het best vertegenwoordigt. Heet ook wel ‘descriptor’. Meestal betreft dit de meervoudsvorm.

Niet voorkeursterm: de term komt voor als synoniem maar heeft in de thesaurus een niet-voorkeur status. Dit betekent dat de term alleen een used for verwijzing heeft naar een descriptor.

Kandidaat-term: de kandidaat-term is een Nederlandse term die is aangeleverd vanuit het werkveld. Deze term bestaat nog niet in de Engelstalige AAT. De term heeft deze status als hij nog niet door het Getty Research institute is geaccepteerd in de AAT.

Alternatieve term: de alternatieve term is de vervoeging (enkelvoud) van de voorkeursterm. Deze is apart weergegeven om de terugvindbaarheid te vergroten.

Plus- en minteken: de plus- en mintekens dienen om aan te geven dat er zich een hiërarchische structuur onder de term bevindt. Met de plus opent u deze en met de min sluit u haar.


  • De velden in het detailscherm

Als u vervolgens op een term klikt die in het resultatenscherm staat, opent er een detailscherm aan de rechterkant van het scherm. Met hierin de belangrijkste gegevens over de term.

Term: de term kan een descriptor, alternatieve term en synoniem zijn.

Broader term: hiërarchisch één niveau hoger gelegen term, gebruikt om descriptoren in hun context te plaatsen. Hiërarchische relaties zijn in de AAT over het algemeen van generieke aard (genus / species – geslacht / soort), d.w.z. dat de ene term een eenheid aangeeft (genus) en een andere term een specifieke soort (species) daarvan (bijv. fietsen / racefietsen). Het is mogelijk dat een descriptor meerdere broader terms (parents) heeft en dus vanuit verschillende contexten kan worden benaderd. Één broader term krijgt een  aanduiding als 'preferred parent'. De anderen krijgen een aanduiding als 'non-preferred parent'. Dit is geen waarde-indicatie, maar een technische oplossing voor het kunnen toekennen van meerdere parents.
Incidenteel komen ook partitieve relaties voor (partiële- of geheel / deel-relaties). D.w.z. dat de ene term een geheel aangeeft en de andere term een deel daarvan (bijv. armen (lichaamsdeel) / handen).

Narrower term: wanneer aan een descriptor een broader term wordt toegekend wordt automatisch de wederkerige relatie gelegd: de narrower term

Alternatieve term: de alternatieve term is de vervoeging (enkelvoud) van de voorkeursterm. Deze is apart weergegeven om de terugvindbaarheid te vergroten.

Scope note: de scope note is een uitleg van de betekenis die de term in de thesaurus heeft. Het verschilt van een definitie in een woordenboek in het feit dat het niet alle betekenissen van een woord wil noemen maar het een enkel concept beschrijft. Hetzelfde woord kan zo vaker met verschillende betekenissen in de thesaurus voorkomen. De hiërarchische structuur maakt deze verschillen in een oogopslag duidelijk. De scope note definieert deze verschillen verder.

Facet: de AAT is ingedeeld in zeven hoofdgroepen (facetten). In principe omvatten deze facetten alle termen die nodig zijn om door de mens gemaakte objecten te beschrijven.

Termtype: hier wordt van descriptoren en ingangstermen het termtype zoals ‘voorkeursterm’ of ‘alternative descriptor’ aangegeven.

Status: in het veld status wordt aangegeven of de term een kandidaat-term is.

Recordtype: hier wordt aangegeven of een term een concept is of alleen een hiërarchische functie (gidsterm, topterm) heeft.

Concept ID: het veld concept ID geeft het unieke nummer van een concept weer.  Er kunnen diverse alternatieve termen aan een concept gekoppeld zijn.

Used for: in dit veld staan de synoniemen en eventuele spellingsvarianten van een concept.
 


  • De knoppen in het detailscherm:  'tekst selecteren' en 'hiërarchische positie’

Zoals de naam aangeeft is de knop 'tekst selecteren' een hulpmiddel om alle informatie in het detailscherm te selecteren waarna u de informatie gemakkelijk kunt kopiëren en bijvoorbeeld in uw informatiesysteem of een document kunt plakken.
Met de knop 'hiërarchische positie' wordt direct de plaats van de term binnen de hiërarchie van de AAT getoond. Dit was voorheen niet mogelijk, tenzij u handmatig door de hiërarchie navigeerde tot u de gewenste term had gevonden.
 


  • Uitgebreid zoeken

De menu-optie 'uitgebreid' biedt diverse zoekopties. Zo kunnen gebruikers die willen zoeken naar Engelse termen, deze optie selecteren uit de dropdown-list onder'zoekterm'. Deze optie staat standaard op 'Nederlandse termen'.De resultaten worden dan eveneens in het Engels gepresenteerd. Taalwissel naar het Nederlands is vervolgens mogelijk door in de detailpresentatie op 'Nederlandstalige presentatie' te klikken.

De tweede menu-optie staat standaard op 'term begint met'. Als echter de optie 'term bevat' wordt geselecteerd dan kunt u ook op losse woorden binnen een term te zoeken. De zoekterm auto zal dan bijvoorbeeld ook semi-automatische systemen als een van de resultaten tonen.

De derde menu-optie staat gestandaard in op 'zoeken in het veld 'term'. Het kan echter handig zijn de scope note van een concept te doorzoeken. Selecteer dan de optie 'zoek in veld scope note'. Bij deze zoekactie worden alle losse woorden uit de scope notes doorzocht. Het zoekproces past, net als bij zoeken op het termveld, rechts truncatie toe. Let op dat deze zoekmethode veel ruis in het zoekresultaat op kan leveren!

Als beide bovengenoemde zoekindexen tegelijkertijd worden ingevuld dan wordt de Booleaanse operator AND toegepast. Met andere woorden, het zoekresultaat bevat concepten waarin beide termen voorkomen.

Het is mogelijk om alleen bepaalde facetten te doorzoeken met uw zoekopdracht. Vink de gewenste facetten aan. Als u niets aanvinkt worden alle facetten doorzocht.

Het is mogelijk om het zoekresultaat te beperken tot alleen 'geaccepteerde termen' of 'kandidaat-termen'. Geaccepteerde termen staat standaard aangevinkt. Vink de gewenste status aan.

Diegene die Engelse concepten wil bekijken waar nog geen Nedelandstalige equivalent voor is gevonden kunnen 'onvertaalde concepten' aanvinken.


  • Grasduinen door de hiërarchische presentatie

Gebruikers die niet precies weten naar welke term ze op zoek zijn of die willen ontdekken hoe de structuur van de AAT in elkaar zit, kunnen hiervoor de hiërarchische presentatie gebruiken. Klik op 'zoeken in hiërarchie.

Vanuit zeven verschillende facetten (Objecten, Fysieke kenmerken, Materialen, Activiteiten, Abstracte begrippen, Stijlen en Perioden en Actoren en organismen) kan telkens een dieper niveau van de thesaurusstructuur gepresenteerd worden. Op deze manier kan vanuit een heel algemeen facet via hiërarchieën en gidstermen een specifiek concept zichtbaar gemaakt worden.

Iedere (narrower) term is aanklikbaar waardoor alle informatie die bij deze term hoort (het gehele concept) in een detailscherm opgeroepen kan worden.

Print pagina http://website.aat-ned.nl/toelichting-op-de-aat/zoeken-in-de-aat